Ці азначае змяшчэнне аднаго з бацькоў ў дом састарэлых адмову ад яго? І што рабіць, калі догляд за хворым або пажылым бацькам перавышае нашы фізічныя і псіхічныя сілы?
Гэта пытанні, з якімі сутыкаюцца многія сем’і. Хвароба, інваліднасць і старасць блізкага чалавека могуць зрабіць штодзённы догляд велізарным цяжарам. Не кожны мае неабходную падрыхтоўку, сілы і магчымасці самастойна забяспечваць кругласутачны догляд за сваімі бацькамі.
Ці маральна дапушчальна ў такой сітуацыі карыстацца паслугамі дома сацыяльнай дапамогі, хоспіса або іншай установы па доглядзе? Ці можна аддаць бацькоў ў дом састарэлых?
На думку айца Пятра Кеневіча MIC, проста звярнуцца па прафесійную дапамогу не з’яўляецца чымсьці дрэнным. Наадварот, калі чалавек адчувае, што больш не можа належным чынам клапаціцца пра свайго роднага, ён павінен шукаць рашэнне, якое гарантуе хвораму або пажылому члену сям’і належны догляд.
Дапамога можа прымаць розныя формы. Часам гэта будзе догляд дома, а часам — дапамога ўстановы з адпаведным персаналам і абсталяваннем для догляду за хворым чалавекам.
Праблема пачынаецца, калі размяшчэнне бацькоў ва ўстанове догляду становіцца падставай для поўнага выхаду з адносін.
Як падкрэслівае айцец Пётр, бацькоў можна змясціць пад апеку дома састарэлых або хоспіса, але іх нельга там пакінуць.
Дом састарэлых не азначае адмову ад бацькоў.
Рашэнне змясціць маці ці бацьку ў дом састарэлых не абавязкова азначае, што сям’я перастала клапаціцца пра іх. У многіх выпадках гэта можа быць адказнай рэакцыяй на сітуацыю, калі самастойны догляд выходзіць за рамкі магчымасцей блізкіх.
Калі сям’і не хапае сіл, ведаў ці навыкаў, каб забяспечыць належны догляд за пацыентам, ёй можа спатрэбіцца падтрымка асоб і ўстаноў, гатовых да гэтага.
Аднак гэта не азначае, што ўстанова павінна цалкам замяніць сям’ю.
Бацька застаецца бацькам незалежна ад свайго месцазнаходжання. Перавод у дом састарэлых або хоспіс змяняе месцазнаходжанне і спосаб догляду, але гэта не павінна азначаць разрыў сувязі.
Таму, як адзначае айцец Пётр, дом састарэлых або хоспіс павінны стаць месцам, якое сям’я рэгулярна наведвае.
«Я не магу развярнуцца і сысці».
У хрысціянскім поглядзе на чалавека асаблівае значэнне мае вера ў тое, што ні адзін чалавек не з’яўляецца лішнім або нікчэмным. Гэта таксама датычыцца пажылых людзей, хворых і залежных.
Калі клопат пра бацькоў пачынае перавышаць магчымасці дзяцей, рашэнне не абавязкова павінна заключацца ў тым, каб змагацца з праблемай у адзіночку. Магчыма, а часам і неабходна, звярнуцца па дапамогу. Аднак важна, каб перадача часткі абавязкаў прафесійнай дапамозе не ліквідавала адказнасці за адносіны з бацькамі.
На практыцы гэта можа азначаць рэгулярныя візіты, цікавасць да здароўя, размову, прысутнасць і проста блізкасць. Таму што, як нагадвае нам айцец Пётр, бацька застаецца бацькам, а маці застаецца маці, нават калі яны жывуць у доме састарэлых.
Ці з’яўляецца маральна няправільным змясціць бацькоў у хоспіс?
Не ўсе сітуацыі аднолькавыя. Хоспіс можа быць месцам, дзе хворы чалавек атрымлівае прафесійную дапамогу, якую сям’я не можа аказаць самастойна.
Падобным чынам, дом састарэлых можа быць правільным рашэннем, калі пажылы або хворы чалавек мае патрэбу ў пастаяннай дапамозе.
Маральная ацэнка рашэння не павінна вызначацца выключна месцазнаходжаннем бацькоў. Важна таксама, чаму сям’я прымае гэтае рашэнне і ці застаецца яна прысутнай у жыцці блізкага чалавека. Зварот па дапамогу не абавязкова азначае пакінуць чалавека. Аднак поўным адварочваннем ад чалавека будзе проста таму, што догляд за ім стаў цяжкім.
Што рабіць, калі ў мяне няма сіл даглядаць за бацькам?
Гэтае пытанне можа быць асабліва важным для тых, хто даглядае за хворым бацькам на працягу многіх месяцаў ці гадоў. Догляд за хворым чалавекам можа быць цяжкім як фізічна, так і псіхічна.
У такой сітуацыі важна памятаць, што просьба аб дапамозе — гэта не няўдача.
Калі сям’я не можа самастойна забяспечыць належны догляд, яна можа звярнуцца за падтрымкай да даступных формаў догляду. Гэта можа ўключаць догляд на даму, спецыялізаваную дапамогу, дом састарэлых або хоспіс — у залежнасці ад патрэб чалавека.
Аднак самае галоўнае — пераканацца, што перадача некаторых абавязкаў не азначае адмову ад бацькоў.
Як даглядаць за бацькам, які жыве ў доме састарэлых?
Размяшчэнне бацькоў у доме састарэлых можа запатрабаваць ад сям’і выпрацаваць новы спосаб адчування блізкасці.
Калі вы больш не можаце забяспечыць догляд ў вашым ўласным доме, вы ўсё яшчэ можаце:
- рэгулярна наведваць сваіх бацькоў;
- сачыць за іх здароўем і самаадчуваннем;
- размаўляць з імі і праводзіць час разам;
- падтрымліваць кантакт з персаналам установы;
- рэагаваць на іх патрэбы;
- быць прысутным нават тады, калі хвароба або старасць абмяжоўваюць зносіны.
Інстытуцыйная апека не абавязкова азначае канец сямейнай апекі. Наадварот, яна можа дазволіць сям’і засяродзіцца на тым, што прафесійная ўстанова не можа замяніць: сувязь, прысутнасць і адносіны.
Пытанне аб размяшчэнні бацькоў у доме састарэлых закранае нешта значна глыбейшае, чым арганізацыя штодзённага догляду. Яно тычыцца пытання каштоўнасці чалавека, калі ён становіцца залежным ад іншых.
Айцец Пётр нагадвае нам пра фундаментальны прынцып хрысціянскай антрапалогіі: ніхто не павінен быць пакінуты.
Нам можа спатрэбіцца дапамога. Нам можа не хапаць сіл. Нам можа не хапаць неабходных навыкаў, каб самастойна даглядаць за хворым бацькам. Аднак гэта не азначае, што мы павінны спраўляцца з усім у адзіночку. Часам найлепшае рашэнне проста прызнаць: «Я больш не магу спраўляцца. Мне патрэбна дапамога» — і знайсці месца, дзе бацька/маці можа атрымаць належную дапамогу.
Але нават тады ён/яна не перастае быць нашым бацькам ці маці.
stacja7.pl
Пераклад Марыны Ткач
для друку
Каталіцкі Веснік Добрая Вестка ў тваім доме!