Гісторыя

Полацкая езуіцкая акадэмія (1812-1820 гг.): першая вышэйшая навучальная ўстанова Беларусі

З рыма-каталіцкай царквой звязана дзейнасць многіх адукацыйных цэнтраў, а таксама пачатак існавання вышэйшых навучальных устаноў у сённяшніх межах нашай краіны. Першай ВНУ тут стала Полацкая езуіцкая акадэмія. Зрэшты, на тэрыторыі Вялікага княства Літоўскага першай вышэйшай навучальнай установай была таксама каталіцкая – Віленская акадэмія (з 1579 г.), якая таксама належала Таварыству Езуса. Ордэн езуітаў прынёс на беларускія землі арганізаваную сістэму еўрапейскай ...

Читать далее »

Глыбоцкі кляштар кармелітаў босых: асноўныя формы ўключэння ў сацыякультурную дзейнасць (канец XVIII – пачатак XIX стст.)

— Колькі вы маеце ўладанняў? — Сто вёсак. — О, гэта так шмат! А чым вы займаецеся? -Молімся. -О, гэта так мала! (З легенды пра размову Напалеона Банапарта з прыёрам кармелітаў у Глыбокім). Ордэн кармелітаў сваю гісторыю традыцыйна выводзіць ад групы пустэльнікаў, якія пасяліліся ля гары Кармэль. Адбылося гэта ў XII стагоддзі. Афіцыйнае зацвярджэнне ордэн атрымаў у 1226 г. – ...

Читать далее »

Касцёл і прэвентыўная медыцына: даўні саюз

Каталіцкі Касцёл з даўніх часоў меў прыхільныя адносіны да выкарыстання вакцыны для прадухілення распаўсюджвання захворванняў, звярнуў увагу галоўны рэдактар ватыканскіх СМІ. Андрэа Тарніелі нагадаў, што на мяжы XVIII-XIX стст., калі ў Еўропе бушавала эпідэмія натуральнай воспы, на тэрыторыі Папскай дзяржавы праводзілася кампанія па вакцынацыі. Яна была абвешчана адмысловым дэкрэтам за подпісам бліжэйшага супрацоўніка Пія VII, кардынала Эркале Кансальві, тагачаснага Дзяржаўнага ...

Читать далее »

Брацтвы ў рыма-каталіцкім касцёле Беларусі ў канцы XVIII – пачатку ХХ стагоддзяў

У канцы XVIII – пачатку XX стст. брацтвамі ў рыма-каталіцкім касцёле называліся згуртаванні альбо таварыствы вернікаў, якія аб’ядноўваліся ў рэлігійных або дабрачынных мэтах і былі афіцыйна зацверджаныя касцёлам. Мэтай брацтваў і іх чальцоў было пашырэнне і ўшанаванне канкрэтнай таямніцы веры ці святых, выкананне хрысціянскіх учынкаў і хрысціянскае самаўдасканаленне. Гісторыя ўзнікнення брацтваў сягае ранняга Сярэднявечча, калі іх асноўнымі мэтамі былі перадусім ...

Читать далее »

Канфіскацыя літургічных рэчаў з гомельскага касцёла ў 1922 годзе

Вясной 1922 г. савецкія ўлады правялі кампанію па канфіскацыі царкоўных каштоўнасцяў. Як тлумачылася, канфіскацыя была вымушанаю і рабілася для барацьбы з голадам, які ахапіў Расію ў 1921–1922 гг. Аднак існуе меркаванне, што голад быў усяго толькі нагодаю для канфіскацыі каштоўнасцяў, а галоўнаю мэтаю было падарваць эканамічную базу Царквы і палепшыць фінансавае становішча савецкай улады. У Гомельскай губерні перад пачаткам канфіскацыі ...

Читать далее »

Монахи-белорусы создали один из лучших лицеев Китая. Как они туда попали и как с ними обошлась власть

В июне 1923 года виленский епископ Юрий Матулевич, литовец по национальности, обратился к папе римскому Пию ХІ. Он хотел учредить в Друе кляштор ордена мариан именно для белорусов (рro alborussis). В апреле следующего года разрешение было получено. Однако тогда никто не мог предположить, что священники будут служить не только для белорусов, но и для русских на территории современного Китая, пишет ...

Читать далее »

“С целью обрусения края”: гісторыя і дзейнасць Мінскага вучылішча арганістаў (1871–1897 гг.)

Падчас знаходжання беларускіх зямель у складзе Расійскай імперыі (1772–1917 гг.) дзяржаўная палітыка адносна Каталіцкага Касцёла неаднаразова змяняла свой кірунак. Што датычыцца моўнага пытання, то тут змяніліся два вектары. Першапачаткова выкарыстанне рускай мовы ў каталіцкім набажэнстве наўпрост забаранялася дзяржаўнымі ўладамі. Гэта было выклікана іх страхам перад магчымым распаўсюджаннем каталіцызму сярод праваслаўных вернікаў. Пераходы з праваслаўя ў іншыя веравызнанні былі заканадаўча забароненыя. ...

Читать далее »

Музычныя традыцыі беларускіх касцёлаў у канцы XVIII–XIX стагоддзях

Часам можна сустрэцца з перакананнем, што раней для музычнага суправаджэння набажэнстваў выкарыстоўваўся выключна арган. Аднак гэтае выказванне не зусім карэктнае. Для беларускіх касцёлаў былі характэрныя ўласныя музычныя традыцыі. Паколькі важным элементам рэлігійнай практыкі рымска-каталіцкай царквы выступала музыка, невыпадковым было з’яўленне пры кляштарах асяродкаў навучання ёй. Ігры на музычных інструментах і спевам таксама вучылі і ў каталіцкіх агульнаадукацыйных школах, якія дзейнічалі ...

Читать далее »

За што пазбаўлялі волі святароў у пасляваеннай БССР?

Калі мы кажам “рэпрэсіі ў БССР”, то найчасцей маем на ўвазе 30-я гг. ХХ ст., і ўзгадваем пра іх пік у 1937 г. Аднак, савецкая сістэма заставалася вернай сваім мерам уздзеяння і ў пасляваенны перыяд. Пачынаючы з 1944 г. у полі зроку савецкіх уладаў апынулася насельніцтва акупаваных падчас ІІ Сусветнай вайны земляў саюзных рэспублік, у тым ліку Беларусі. “Знаходжанне на ...

Читать далее »

Гісторыя стварэння інстытута Упаўнаважаных Савета па справах рэлігій у БССР

Да 40-х гадоў ХХ ст. рэалізацыя канфесійнай палітыкі ў БССР ажыццяўлялася ў адпаведнасці з агульнымі дэкрэтамі першых дзесяцігоддзяў савецкай улады, напрыклад, з “Дэкрэтам аб аддзяленні царквы ад дзяржавы і школы ад царквы”. Аднак з цягам часу ўзнікла патрэба ў стварэнні асобнага органа, які б кантраляваў дзейнасць усіх царкоўных арганізацый. 14 верасня 1943 г. у СССР быў створаны Савет па Справах ...

Читать далее »