Гісторыя

Беларуская мова ў Касцёле ў пачатку ХХ стагоддзя

У мінулым гістарычным артыкуле “Каталіцкага Весніка” мы распавялі пра тое, як у 1917 годзе дзякуючы біскупу Эдварду Ропу і беларускім святарам у касцёлах Дзісенскага павета вернікі ўпершыню пачулі казанні на роднай мове. Сёння мы распавядзём працяг гэтай гісторыі. Перыяд 1915-1920 гадоў быў вельмі цяжкі для рэгіёна і яго насельніцтва. Тут некалькі разоў мяняліся ўлады і праходзілі розныя войскі. 7 лістапада ...

Читать далее »

З успамінаў ксяндза Юзафа Дзям’яна

У чарговы раз прапануем чытачам публікацыю гістарычнага дакумента – успамінаў аднаго са святароў, якія працавалі на тэрыторыі сённяшняй Віцебскай дыяцэзіі ў міжваенны перыяд. Ксёндз Юзаф Дзям’ян нарадзіўся 23.03.1900 у в. Краснэ Старэ (Беластоцкі дэканат). Паступіў на тэалагічны факультэт універсітэта Стэфана Баторыя ў Вільні. У 1925 паступіў у Віленскую рымска-каталіцкую духоўную семінарыю, якая ў той час была аб’яднаная з тэалагічным факультэтам ...

Читать далее »

Біскуп Эдвард Роп і беларускія казанні ў касцёлах Дзісненскага павета

У наш час беларуская мова ў касцёле з’яўляецца звычайнай справай. Але так было не заўсёды. У гэтым артыкуле мы раскажам пра тое, як сто пяць гадоў таму назад каталікі ў Дзісненскім павеце ўпершыню пачулі ў святынях казанні на сваёй роднай мове. Калі ў 1914 годзе Расійская Імперыя ўступіла ў Першую сусветную вайну, ніхто не чакаў, што яна зацягнецца так надоўга. ...

Читать далее »

Вобраз святара ў школьных падручніках па гісторыі (на прыкладзе падручнікаў для 6-7 класаў)

Апошнім часам у СМІ заўважная дыскусія пра школьныя падручнікі. Прапануем сваю спробу ацаніць змест падручнікаў па пытаннях, якія могуць цікавіць католікаў. Для разгляду возьмем падручнікі па сусветнай гісторыі і гісторыі Беларусі для вучняў 6-7 класаў агульнаадукацыйных школ. Усе выкарыстаныя падручнікі змешчаны на сайце uchebniki.by Для таго, каб акрэсліць, які вобраз святара малююць падручнікі, паспрабуем адказаць на некалькі пытанняў: Якая інфармацыя ...

Читать далее »

Страчаная спадчына: лёс бібліятэкі Пінскай семінарыі (1925-1939)

У Нацыянальным архіве Рэспублікі Беларусь у фондзе 4П захоўваецца справа пад назвай “Переписка о библиотеке Пинской семинарии, февраль-май 1941 г.” Справа невялікая па аб’ёме, і толькі 11 яе старонак прысвечаны перапісцы пра лёс бібліятэкі. У чарговы раз прапаную чытачам пазнаёміцца з гістарычнымі дакументамі. Сёння – з перапіскай. Для зручнасці яна была складзеная ў храналагічным парадку (у архіўнай справе храналогія парушаная). ...

Читать далее »

Некалькі велікодных паштовак з БССР

Забарона рэлігійнай прапаганды ў СССР ахоплівала ўсе кірункі і датычыла таксама друкаванай прадукцыі. Ніякія выданні, якія маглі б садзейнічаць рэлігійнасці насельніцтва, не друкаваліся для шырокіх масаў, і, адпаведна, не з’яўляліся ў продажы. Разам з гэтым рэлігійныя традыцыі працягвалі захоўвацца ў асяроддзі вернікаў і духавенства ўсіх канфесій. Адпаведна захоўваліся традыцыі і жаданне павіншаваць родных, блізкіх, сяброў і знаёмых з найважнейшымі святамі ...

Читать далее »

Пазіцыя каталіцкага духавенства на тэрыторыі Беларусі падчас войнаў і грамадска-палітычных узрушэнняў першай паловы ХІХ ст.

Гістарычныя артыкулы ў мінулых артыкулах “Каталіцкага Весніка” знаёмілі чытачоў з пісьмовымі і візуальнымі крыніцамі. У гэтым матэрыяле хочам заахвоціць вас самастойна знаёміцца таксама і з навуковай літаратурай, прысвечанай гісторыі канфесій у Беларусі. У 2015 годзе ў выдавецтве “Беларуская навука” была выдадзена калектыўная манаграфія “Канфесійны фактар у сацыяльным развіцці Беларусі (канец XVIII – пачатак XX ст.)”. Аўтары манаграфіі – калектыў прафесійных ...

Читать далее »

Па старонках старых газет. Асвячэнне касцёла ў Падсвіллі

На старонках старых перыядычных выданняў можна знайсці шмат карэспандэнцый з нашага рэгіёна. Апісанні падзей, якія дзесяцігоддзі таму былі навінамі, цяпер з’яўляюцца каштоўнымі гістарычнымі крыніцамі. Сёння мы зазірнём у “Dziennik Wileński”, №33 за 11 лютага 1932 года і згадаем асвячэнне касцёла ў Падсвіллі, якое адбылося роўна дзевяноста гадоў таму на Грамніцы. Але перш крыху ўзгадаем, адкуль узялося Падсвілле. Яшчэ 120 гадоў ...

Читать далее »

Беларусь на фотаздымках з архіва езуітаў у Кракаве

У гэтым артыкуле прапануем вам пазнаёміцца з чарговым блокам візуальных крыніц. У мінулым гістарычным матэрыяле мы публікавалі фотаздымкі Пінска і Піншчыны з фотальбома, які належаў кс. Вернэру, каторы вучыўся і працаваў у Пінску. Сёння пашырым геаграфію і прадставім чытачам фотакарткі з розных куточкаў Беларусі. Фотаздымкі, якія мы прапануем вашай увазе, знаходзяцца ў архіве езуітаў у Кракаве. Храналогія фотаздымкаў, якія датычаць ...

Читать далее »

Дамінік Аніська. Пяцьдзясят гадоў з дня смерці вядомага рэлігійнага публіцыста

Пяцьдзясят гадоў таму, 28 снежня 1971 года, у Беларускім Доме ў Лондане, заснаваным айцамі-марыянамі, якія эмігравалі на Захад, памёр Дамінік Аніська. Гэты чалавек быў выбітным беларускім рэлігійным публіцыстам. Усё яго свядомае жыццё прыпала на ХХ стагоддзе, калі арміі розных дзяржаў змагаліся за зямлю, дзе жылі беларусы, а грамадскія і палітычныя дзеячы – за душу беларуса. А ён увесь гэты час ...

Читать далее »