Каталіцкі Веснік Добрая Вестка ў тваім доме!
Евангелле Мц 2, 1–12
Калі ж Езус нарадзіўся ў Бэтлееме Юдэйскім у дні караля Ірада, вось мудрацы з усходу прыбылі ў Ерузалем, кажучы: Дзе нованароджаны кароль юдэйскі? Бо мы бачылі зорку Ягоную на ўсходзе і прыйшлі пакланіцца Яму. Пачуўшы гэта, кароль Ірад занепакоіўся і ўвесь Ерузалем з ім. Ён сабраў усіх першасвятароў і кніжнікаў народу і пытаўся ў іх, дзе павінен нарадзіцца Месія? Яны сказалі яму: У Бэтлееме Юдэйскім, бо так напісана прарокам: І ты, Бэтлеем, зямля Юды, нічым не меншы сярод гарадоў Юды, бо з цябе выйдзе Валадар, які будзе пасвіць народ Мой, Ізраэля.
Тады Ірад, патаемна паклікаўшы мудрацоў, выведаў у іх пра час з’яўлення зоркі. Паслаўшы іх у Бэтлеем, сказаў: Ідзіце і старанна шукайце Дзіця, калі ж знойдзеце, паведаміце мне, каб і я пайшоў пакланіцца Яму. Яны ж, выслухаўшы караля, пайшлі.
І вось зорка, якую яны бачылі на ўсходзе, ішла перад імі, пакуль не прыйшла і не стала над месцам, дзе было Дзіця. Убачыўшы зорку, яны вельмі ўзрадаваліся. Увайшоўшы ў дом, яны ўбачылі Дзіця з Марыяй, Маці Яго, і ўпалі, і пакланіліся Яму. І адчыніўшы скарбніцы свае, ахвяравалі Яму дары: золата, кадзіла і мірру. І папярэджаныя ў сне, каб не вярталіся да Ірада, іншай дарогай адышлі ў сваю краіну.
Урачыстасць Аб’яўлення Пана, якую Касцёл святкуе 6 студзеня, адкрывае перад намі вялікую таямніцу Божай любові і ўніверсальнасці збаўлення. Езус Хрыстус нарадзіўся ў Бэтлееме Юдэйскім, але ўжо ў момант Яго нараджэння Бог паказвае, што Ён прыйшоў не толькі для аднаго народа, але для ўсіх людзей, незалежна ад іх паходжання, культуры ці мовы. Мудрацы з Усходу, якія прыходзяць пакланіцца нованароджанаму Валадару, становяцца першымі сведкамі таго, што Евангелле прызначана для ўсяго чалавецтва. Іх шлях да Бэтлеема — гэта сімвал духоўнага шляху кожнага чалавека, які шукае праўду і святло.
«Мы бачылі зорку Ягоную на ўсходзе і прыйшлі пакланіцца Яму» (Мц 2, 2). Зорка становіцца знакам, які вядзе мудрацоў да Хрыста. У гэтым ёсць глыбокая сімволіка: Бог заўсёды дае чалавеку знакі, якія паказваюць дарогу да Яго. Але патрэбна адкрытае сэрца, каб гэтыя знакі заўважыць і прыняць. Мудрацы не задавальняюцца тым, што проста бачаць зорку; яны адважваюцца вырушыць ў дарогу, пакідаюць звыклае жыццё і ідуць у невядомасць. Іх прыклад вучыць нас, што вера заўсёды патрабуе руху, намагання і гатоўнасці пакінуць камфорт дзеля сустрэчы з Богам. «І вось зорка, якую яны бачылі на ўсходзе, ішла перад імі, пакуль не прыйшла і не стала над месцам, дзе было Дзіця» (Мц 2, 9).
На гэтым шляху яны сустракаюць Ірада. Ірад — гэта сімвал страху і эгаізму. Ён баіцца страціць уладу, баіцца новага Валадра, які можа змяніць парадак рэчаў. Ірад хітрыць, робіць выгляд, што таксама хоча пакланіцца, але ў яго сэрцы няма адкрытасці на праўду.
«Ідзіце і старанна шукайце Дзіця, калі ж знойдзеце, паведаміце мне, каб і я пайшоў пакланіцца Яму» (Мц 2, 8). Гэта супрацьпастаўленне вельмі выразнае: мудрацы шукаюць праўду, а Ірад шукае толькі захавання сваёй улады. У гэтым мы бачым актуальнае пасланне для сучаснага чалавека: у кожным з нас ёсць частка Ірада, якая баіцца страціць кантроль, і ёсць частка мудраца, якая прагне праўды. Мы павінны выбраць, каму даць месца ў нашым сэрцы.
Калі мудрацы прыходзяць у Бэтлеем, яны бачаць Дзіця з Марыяй, Яго Маці. Іх рэакцыя вельмі простая і глыбокая: яны падаюць на калені і пакланяюцца Яму. «Увайшоўшы ў дом, яны ўбачылі Дзіця з Марыяй, Маці Яго, і ўпалі, і пакланіліся Яму» (Мц 2, 11). Гэта пакланенне — не проста знешні жэст, але ўнутранае прызнанне, што перад імі сапраўдны Валадар і Бог. Пакланенне — гэта сутнасць веры. Вера не абмяжоўваецца веданнем пра Бога, яна патрабуе пакоры, прызнання Яго панавання і адкрыцця сэрца. Мудрацы паказваюць нам, што сапраўдная сустрэча з Хрыстом заўсёды вядзе да пакланення.
Асаблівую сімволіку маюць дары, якія яны прыносяць. «І адчыніўшы скарбніцы свае, ахвяравалі Яму дары: золата, кадзіла і мірру» (Мц 2, 11). Золата — знак каралеўскай годнасці Хрыста. Ён сапраўдны Валадар, які пануе не праз страх і гвалт, як Ірад, але праз любоў і служэнне. Кадзіла — знак Божай прысутнасці. Езус — Пан, якому належыць пакланенне, Ён сапраўдны Бог, які прыйшоў да чалавека. Мірра — знак пакуты і смерці. Хрыстус прыйшоў не толькі каб быць Валадаром і Богам, але каб аддаць жыццё за нас, каб праз Яго смерць і ўваскрасенне мы атрымалі збаўленне. Гэтыя дары паказваюць поўную праўду пра Езуса: Ён Валадар, Бог і Збаўца.
Гісторыя мудрацоў вучыць нас некалькім важным рэчам. Па-першае, мы павінны быць уважлівымі да знакаў Божай прысутнасці ў нашым жыцці. Бог заўсёды дае нам зорку, якая паказвае дарогу. Гэта можа быць слова Святога Пісання, сведчанне іншых людзей, падзеі нашага жыцця. Але патрэбна адкрытасць, каб гэтыя знакі заўважыць. Па-другое, вера патрабуе дарогі. Мудрацы не засталіся дома, яны пайшлі ў дарогу. І мы таксама павінны быць гатовыя рухацца, шукаць, пераадольваць цяжкасці. Па-трэцяе, вера вядзе да
пакланення. Сапраўдная сустрэча з Хрыстом заўсёды вядзе да таго, што мы прызнаём Яго Панам і аддаём Яму сваё жыццё. Па-чацвёртае, вера патрабуе ахвяры. Мудрацы прынеслі дары. І мы таксама павінны прынесці свае дары: золата — нашы таленты і здольнасці, кадзіла — наша малітва і пакланенне, мірра — нашы пакуты і цяжкасці, якія мы ахвяруем Богу.
Сёння шмат людзей шукае зорку. Хтосьці шукае ў навуцы, хтосьці ў філасофіі, хтосьці ў асабістых дасягненнях. Але сапраўднае святло вядзе да Хрыста. Ён — адзіны, хто можа даць чалавеку сапраўдны сэнс і радасць. Мудрацы вельмі ўзрадаваліся, калі ўбачылі
зорку, якая прывяла іх да Дзіцяці. «Убачыўшы зорку, яны вельмі ўзрадаваліся» (Мц 2, 10). І мы таксама знойдзем сапраўдную радасць толькі тады, калі дазволім зорцы веры прывесці нас да Хрыста.
Урачыстасць Аб’яўлення Пана — гэта свята святла і пакланення. Яна вучыць нас, што Бог адкрываецца ўсім народам, што кожны чалавек пакліканы да сустрэчы з Хрыстом. Мудрацы паказваюць нам шлях: шукаць, ісці, радавацца, пакланяцца і ахвяраваць. Гэта
шлях, якім павінен ісці кожны хрысціянін. І гэта шлях, які вядзе да сапраўднай радасці і збаўлення. У гэтым святле варта ўбачыць і прароцтва Ісаі, які абвяшчаў: «Устань, свяціся, бо прыйшло тваё святло, і слава Пана ўзыйшла над табою». Гэта слова паказвае, што зорка мудрацоў — не выпадковы знак, але выкананне Божага абяцання, што святло Хрыста асвятліць усе народы. Мудрацы, як прадстаўнікі далёкіх краін, становяцца першымі плёнам гэтага святла, якое не абмяжоўваецца межамі Ізраэля, але ахоплівае ўвесь свет.
Апостал Павел таксама сведчыць, што язычнікі становяцца спадкаемцамі абяцання, членамі таго ж цела і ўдзельнікамі Божай ласкі ў Хрысце. Гэта азначае, што гісторыя мудрацоў — гэта не толькі прыгожая легенда, але глыбокая праўда пра тое, што кожны чалавек, незалежна ад паходжання, пакліканы да ўдзелу ў Божым збаўленні. У гэтым заключаецца сапраўдная ўніверсальнасць Евангелля.
Мудрацы паказваюць нам таксама, што вера — гэта пілігрымка. Яны не засталіся ў сваіх краінах, але рушылі ў дарогу. Іх шлях — гэта вобраз духоўнай дарогі, на якой чалавек пакідае звыклае і шукае новае. Гэтая дарога не заўсёды лёгкая: яна патрабуе цярплівасці, настойлівасці і надзеі. Але менавіта ў дарозе чалавек адкрывае сябе для сустрэчы з Богам. Так і мы, калі адважваемся выйсці з уласнай замкнёнасці, з нашых страхоў і прывычак, адкрываемся для святла, якое вядзе нас да Хрыста.
У гісторыі мудрацоў мы бачым таксама важнасць паслухмянасці Божаму голасу. Яны былі папярэджаныя ў сне, каб не вяртацца да Ірада, і паслухмяна пайшлі іншай дарогай. Гэта паказвае, што сапраўдная вера патрабуе слухаць Бога і быць гатовым змяніць свой шлях. Часам Бог кліча нас пайсці іншай дарогай, чым мы планавалі, і гэта патрабуе даверу. Але менавіта ў гэтай паслухмянасці адкрываецца сапраўдная свабода і бяспека. Вера — гэта не толькі пошук, але і слуханне, не толькі дарога, але і здольнасць змяніць кірунак, калі Бог паказвае новы шлях.
Аб’яўленне Пана таксама адкрывае перад намі таямніцу еднасці. Мудрацы прыходзяць з розных краін, яны прадстаўляюць розныя культуры і традыцыі, але ўсе яны пакланяюцца адному Дзіцяці. Гэта знак таго, што ў Хрысце ўсе народы становяцца адной сям’ёй. Ён аб’ядноўвае людзей, якія раней былі далёкімі, і робіць іх братамі і сёстрамі. Гэтая еднасць у Хрысце — вялікі дар, які мы павінны захоўваць і развіваць. У свеце, дзе так шмат падзелаў і канфліктаў, Аб’яўленне Пана нагадвае нам, што сапраўдная еднасць магчымая толькі ў Богу.
Зорка, якая вядзе мудрацоў, з’яўляецца таксама сімвалам Божага Провіду. Бог ведае шлях кожнага чалавека і дае святло, каб мы не згубіліся ў цемры. Гэта святло можа быць розным: часам гэта радасць, часам выпрабаванне, часам сустрэча з іншым чалавекам. Але
заўсёды гэта святло вядзе нас да Хрыста. Мы павінны давяраць Божаму Провіду, нават калі не бачым усяго шляху. Мудрацы ішлі за зоркай, не ведаючы дакладна, куды яна іх прывядзе, але яны давяралі. І мы таксама павінны давяраць, што Бог вядзе нас да месца сустрэчы з Яго Сынам.
Урачыстасць Аб’яўлення Пана паказвае нам таксама, што вера заўсёды мае місійны вымярэнне. Мудрацы вяртаюцца ў свае краіны іншай дарогай, але ўжо з новым сэрцам. Яны сталі сведкамі таго, што сустрэлі Хрыста. Іх жыццё ўжо не можа быць такім, як раней. Гэта прыклад для нас: сустрэча з Хрыстом заўсёды змяняе чалавека і робіць яго сведкам. Мы таксама павінны вяртацца ў наш штодзённы свет іншай дарогай — дарогай веры, любові і сведчання. Аб’яўленне Пана — гэта не толькі свята пакланення, але і свята
місіі.
Такім чынам, гісторыя мудрацоў — гэта не толькі прыгожая апавяданне, але і глыбокая духоўная праўда. Яна вучыць нас шукаць святло, ісці ў дарогу, пакланяцца Хрысту, ахвяраваць свае дары, слухаць Божы голас, жыць у еднасці і быць сведкамі. Гэта шлях, якім павінен ісці кожны хрысціянін. І гэты шлях вядзе да сапраўднай радасці і святла, бо ў канцы дарогі нас чакае Хрыстус — Валадар, Бог і Збаўца. Няхай гэтая ўрачыстасць стане для нас новым пачаткам. Няхай мы нанова адкрыем уласную дарогу веры, нанова адважымся пакінуць камфорт і пайсці за зоркай, нанова адкрыем сэрца для пакланення і ахвяры. Няхай наша жыццё будзе падобнае да дарогі мудрацоў: поўнае пошуку, радасці і пакланення. І няхай зорка веры заўсёды вядзе нас да Хрыста, каб мы маглі разам з мудрацамі сказаць: «Прыйшлі пакланіцца Яму» (Мц 2, 2).
кс. кан. Д-р Сяргей Сурыновіч
для друку
