Каталіцкі Веснік Добрая Вестка ў тваім доме!
Евангелле Ян 14, 15–21
У той час:
Езус сказаў сваім вучням: Калі любіце Мяне, будзеце захоўваць Мае запаведзі. І Я папрашу Айца, і дасць вам іншага Суцяшальніка, каб быў з вамі навекі, Духа праўды, якога свет не можа прыняць, таму што не бачыць Яго і не ведае. А вы Яго ведаеце, бо Ён з вамі ёсць і ў вас будзе.
Не пакіну вас сіротамі, прыйду да вас. Яшчэ крыху і свет ужо не ўбачыць Мяне. Вы ж бачыце Мяне, бо Я жыву, і вы жыць будзеце. У той дзень спазнаеце, што Я ў Айцу Маім і вы ўва Мне, і Я ў вас.
Хто мае запаведзі Мае і захоўвае іх, той любіць Мяне. А хто любіць Мяне, таго палюбіць Айцец Мой, і Я палюблю яго і аб’яўлюся яму.
У чалавечых адносінах праўдзівая любоў не выяўляецца толькі словамі ці пачуццямі, бо яна не з’яўляецца абстрактнай ідэяй, але сустрэчай з падзеяй і асобай, якая надае жыццю новы гарызонт. Яна заўсёды знаходзіць сваё пацвярджэнне ў канкрэтных дзеяннях, у гатоўнасці слухаць і чуць, у імкненні спадабацца таму, каго любіш, у пашане да Яго жаданняў і даручэнняў. Сапраўдная прыхільнасць нязменна трансфармуецца ў адказнасць, клопат і вернасць, бо любіць — значыць жадаць дабра іншаму дзеля яго самога. Калі мы любім кагосьці па-сапраўднаму, Яго словы становяцца для нас важнымі, а Яго просьбы — асновай нашых учынкаў, падобна да таго, як мова любові становіцца граматыкай нашых паводзін. Гэтая ўзаемасувязь паміж любоўю і паслухмянасцю, эмацыйным пачуццём і валявым выбарам з’яўляецца фундаментальнай для глыбокіх і трывалых сувязяў як у чалавечым вымярэнні, так і ў нашых адносінах з Богам, які ёсць крыніцай усялякай любові.
У апошнія гадзіны перад сваёй мукай, падчас Апошняй Вячэры, Езус звяртаецца да сваіх вучняў са словамі, якія прамаўляюць да самай сутнасці гэтай праўды: «Калі любіце Мяне, будзеце захоўваць Мае запаведзі». Гэта не пагроза і не ўмова, якую ставіць суровы заканадаўца, а яскравае пацвярджэнне таго, што Яго навука, Яго прынцыпы жыцця — гэта не цяжар, а праяўленне любові, бо Божая воля — гэта не знешні ціск, а шлях да сапраўднай свабоды. Захоўваць запаведзі азначае не проста выконваць спіс правілаў, але жыць паводле Божай волі, наследаваць Яго прыклад любові да Бога і да бліжніх, такім чынам выяўляючы сваю шчырую прыхільнасць да Яго. Гэта паказвае, што вера ў Хрыста выяўляецца не толькі ў разумовым прыняцці, але ў першую чаргу ў канкрэтным духоўным жыцці, якое пераўтварае нас і робіць падобнымі да Бога, дазваляючы Яму жыць у нас. Сапраўдная вера — гэта дынамічная, жывая сувязь з Богам, якая абуджае ў чалавеку жаданне адпавядаць Яго волі, імкнуцца да дасканаласці, у якой любоў і паслухмянасць непадзельныя, як душа і цела.
Разумеючы будучае расстанне з вучнямі, Езус не пакідае іх у няведамым становішчы, не робіць іх закладнікамі пустэчы. Ён абяцае ім нешта значна большае, чым фізічную прысутнасць: «І Я папрашу Бога, і дасць вам іншага Суцяшальніка, каб быў з вамі навекі, Духа праўды, якога свет не можа прыняць, таму што не бачыць Яго і не ведае. А вы Яго ведаеце, бо Ён з вамі ёсць і ў вас будзе». Гэты Суцяшальнік — Дух Святы, якім Хрыстус сам працягвае сваю місію збаўлення ў Касцёле, з’яўляючыся подыхам уваскрослага ў ветразях Пятровай лодкі. Слова «іншага», ужытае ў евангельскім урыўку (грэц. ἄлλον), падкрэслівае, што Дух не заменіць Хрыста, але прадоўжыць Яго справу ў новых формах, дапамагаючы вучням у разуменні і выкананні Яго навукі, напаўняючы іх сілай і мудрасцю. Дух праўды, як Яго называе Езус, будзе весці вернікаў да поўнага разумення аб’яўлення, адкрываючы глыбокі сэнс Яго словаў і дзеянняў, як Боскі Мастак, што дадае фарбы ў наш шэры свет. Свет, які ахоплены ўласнымі жаданнямі і пазбаўлены веры, не можа прыняць Духа, бо ён не бачыць і не разумее духоўнай рэчаіснасці, застаючыся ў палоне матэрыяльных і часовых каштоўнасцей. Аднак вучні, якія ўжо жылі з Езусам, бачылі Яго цуды і слухалі Яго словы, ужо мелі пэўнае разуменне Духа, і Ён будзе пастаянна прысутнічаць у іх, жывучы ў іхніх сэрцах і кіруючы імі. Гэтая інтымная прысутнасць Духа Святога — адна з найвялікшых ласкаў, дадзеных Касцёлу і кожнаму верніку, якая дазваляе ім жыць па-сапраўднаму хрысціянскім жыццём, робячы іх святынямі жывога Бога. Прысутнасць Духа Святога азначае пастаяннае аднаўленне і ўмацаванне, Яго прысутнасць дазваляе вернікам не проста выконваць знешнія правілы, але ўнутрана перажываць Божую волю, разумеючы яе сэрцам, бо любіць — значыць адчуваць сэрцам Бога ў сабе.
Езус суцяшае сваіх вучняў, запэўніваючы: «Не пакіну вас сіротамі, прыйду да вас». У гэтых словах гучыць абяцанне, якое перамагае любы страх перад адзінотай. Нягледзячы на Яго хуткае фізічнае адступленне, вучні не застануцца без духоўнага кіраўніцтва і падтрымкі. Яго «прыйду да вас» адносіцца як да спаслання Духа Святога (грэц. παράκλητος), так і да Яго духоўнай прысутнасці ў сакрамэнтах, асабліва ў Эўхарыстыі, якая з’яўляецца пашырэннем уцелаўлення ў прасторы і часе, і ў сэрцах тых, хто Яго любіць. Гэта абяцанне непарыўнай сувязі, якая пераўзыходзіць звычайнае чалавечае разуменне. «Яшчэ крыху, і свет ужо не ўбачыць Мяне. Вы ж бачыце Мяне, бо Я жыву, і вы жыць будзеце». Свет у сваёй слепаце не здолее ўбачыць уваскрослага Хрыста ў новым вымярэнні Яго прысутнасці, бо яго позірк скіраваны на матэрыяльнае і прамінальнае. Але вернікі праз веру і дзеянне Духа змогуць перажываць гэтую Яго прысутнасць, бо Яго жыццё дасць ім духоўнае жыццё, напоўненае надзеяй і сэнсам, — жыццё, якое ўжо цяпер нясе ў сабе зародак вечнасці. Гэтае духоўнае бачанне адкрывае перад імі зусім іншую рэальнасць, недаступную для тых, хто адкідае Бога. Падобна да таго, як вока бачыць святло, а сэрца разумее любоў, так і вернікі здольныя спазнаць Божую прысутнасць дзякуючы ўнутранаму прасвятленню, якое дае Дух Святы, ператвараючы нашую веру ў жывы вопыт.
У той дзень, калі Дух Святы будзе спасланы, вучні спазнаюць глыбокую праўду аб Божай таямніцы: «У той дзень спазнаеце, што Я ў Айцу Маім і вы ўва Мне, і Я ў вас». Гэтае спазнанне будзе не толькі інтэлектуальным, але і глыбокім, экзістэнцыяльным перажываннем містычнай еднасці з Богам, дзе нашыя межы раствараюцца ў боскай бясконцасці. Гэта адкрыццё Найсвяцейшай Тройцы, у якой Бог, Сын і Дух Святы жывуць у непарыўнай любові і адзінстве, з’яўляючыся адзіным Богам у трох Асобах. І менавіта ў гэтую Божую любоў і адзінства вернікі запрашаюцца праз Хрыста і ў Хрысце прыняццем Духа Святога, які дзейнічае ў іхніх сэрцах, робячы іх удзельнікамі боскай прыроды. Гэтае ўзаемнае пранікненне — Бога ў Сыне, Сына ў Богу і вернікаў у Хрысце — з’яўляецца вяршыняй духоўнага жыцця і мэтай збаўлення, да якога мы ўсе пакліканы. Уваходжанне ў гэтую Боскую рэчаіснасць дазваляе чалавеку жыць у паўнаце, падобна да таго, як кропля вады, якая трапляе ў акіян, становіцца яго часткай, не страчваючы пры гэтым сваёй унікальнасці, але здабываючы моц усяго акіяна любові.
У завяршэнне Езус ізноў падкрэслівае сувязь паміж любоўю, паслухмянасцю і Божым аб’яўленнем: «Хто мае запаведзі Мае і захоўвае іх, той любіць Мяне. А хто любіць Мяне, таго палюбіць Айцец Мой, і Я палюблю яго і аб’яўлюся яму». Гэтае аб’яўленне не будзе аднаразовым фізічным з’яўленнем, а пастаянным, глыбокім, унутраным адкрыццём Яго прысутнасці ў душы верніка, асабістым і містычным перажываннем. Калі чалавек любіць Хрыста і паслухмяны Яго навуцы, ён уваходзіць у стан Божай ласкі, дзе яго любіць сам Бог, і Сын аб’яўляецца яму, паглыбляючы яго веру і духоўнае разуменне, ведучы яго да паўнаты жыцця ў Богу. Гэта пацвярджэнне таго, што паслухмянасць з любові заўсёды вядзе да больш глыбокіх адносін з Богам, бо любоў — гэта вока, якім мы бачым Нябачнага. Менавіта ў такім аб’яўленні адбываецца сапраўдная трансфармацыя, калі Божая любоў напаўняе сэрца чалавека і перамяняе яго знутры, робячы яго самога праменем Боскага святла.
Сённяшняе Евангелле, як невычэрпная крыніца, пралівае святло на сапраўдную хрысціянскую любоў і нязменную прысутнасць Бога ў нашым жыцці. Яно ўзносіць нас над звычайным разуменнем веры, запрашаючы да глыбокай унутранай сувязі, якая выяўляецца не толькі ў вербальным вызнаванні, але і ў дзейснай любові да Хрыста, у выкананні Яго запаведзяў. Дар Духа Святога, які сыходзіць пасля ўслаўлення Хрыста, надзяляе нас невычэрпнай сілай для жыцця ў любові, для пераадолення выпрабаванняў і спакусаў гэтага свету, каб стаць праўдзівымі сведкамі Божай прысутнасці.
Мы памятаем, што міласэрнасць здольная пранікнуць у нашае сэрца толькі тады, калі мы адкрытыя на прабачэнне, нават для тых, хто нанёс нам крыўду, бо прабачэнне — гэта адзіная сіла, якая можа спыніць ланцуг зла. Гэтае прабачэнне, якое ёсць адлюстраваннем Божай міласэрнасці, узвышаецца як вяршыня хрысціянскай малітвы, адкрываючы шлях да глыбокага прымірэння і нязломнага супакою. У нашым служэнні мы ніколі не бываем самотныя, бо Хрыстус, надзелены ўсялякай уладай, няспынна з намі, падтрымлівае нас і пацвярджае нашае слова, будучы заўсёды большым за нашае сэрца. Мы нястомна просім Бога не пакідаць нас без Яго падтрымкі перад абліччам спакусы і выпрошваем ласку чуваць і трываць у веры ажно да канца. Няхай жа мы праз нашу шчырую любоў і пакорную паслухмянасць заўсёды будзем адкрытымі на ўздзеянне Духа праўды, каб глыбей спазнаваць Хрыста, жыць у Яго непарыўнай прысутнасці і несці святло Яго любові ў нашыя штодзённыя справы, сведчачы аб Евангеллі ў свеце.
Разважанне падрыхтаваў кс. кан. д-р Сяргей Сурыновіч
для друку
