[1]Евангелле Лк 10, 1–9
У той час: Прызначыў Пан іншых семдзесят двух вучняў і паслаў іх па двое перад сабою ў кожны горад і месца, куды сам хацеў ісці. І сказаў ім: Жніво сапраўды вялікае, а работнікаў мала, таму прасіце Гаспадара жніва, каб паслаў работнікаў на жніво сваё.
Ідзіце, вось Я пасылаю вас, як ягнят сярод ваўкоў. Не бярыце ні машны, ні торбы, ні сандаляў, і ў дарозе нікога не вітайце. У які дом увойдзеце, спачатку кажыце: Спакой гэтаму дому! І калі будзе там сын спакою, то на ім спачне ваш спакой. Калі ж не, то вернецца да вас. Заставайцеся ў тым доме, ешце і піце, што ў іх ёсць, бо работнік заслугоўвае платы сваёй. Не пераходзьце з дому ў дом.
І калі прыйдзеце ў які горад, і прымуць вас, ешце, што вам пададуць. І аздараўляйце ў ім хворых, і кажыце ім: Наблізілася да вас Валадарства Божае.
Жыццё кожнага чалавека — гэта шлях, часам асветлены і ясны, часам поўны перашкод і нечаканых паваротаў. Мы нярэдка адчуваем сябе адзінокімі ў сваіх клопатах, праблемах і няведанні. Часам здаецца, што цяжар свету ляжыць на нашых плячах, і мы прагнем падтрымкі, добрых слоў, а можа, і проста прысутнасці таго, хто падзеліць наш шлях. Мы шукаем арыенціры, якія дапамогуць нам рухацца наперад, не згубіцца ў лабірынце жыццёвых выпрабаванняў. Сённяшняе свята святых Кірыла і Мятода, апекуноў Еўропы, і евангельскі ўрывак нагадваюць нам пра тое, што мы не адны ў гэтым свеце. Пан Езус заўсёды пасылае сваіх работнікаў, каб несці святло і надзею, паказваючы, як важна быць адкрытымі на Яго заклік і самім стаць інструментамі Яго міласэрнасці. Гэтае пакліканне да місіі не з’яўляецца выключным для некалькіх выбраных, але распаўсюджваецца на кожнага ахрышчанага, бо кожны вернік пакліканы быць сведкам Хрыста ў сваім асяроддзі.
Евангельскі ўрывак пачынаецца з таго, што Пан Езус прызначае семдзясят двух вучняў для асаблівай місіі: «Прызначыў Пан іншых семдзясят два вучні і паслаў іх па двое перад сабою ў кожны горад і месца, куды сам хацеў ісці» (Лк 10, 1). Лік «семдзясят два» ў габрэйскай традыцыі сімвалізаваў усе народы свету, што паказвала на ўніверсальны характар місіі Езуса, якая павінна была выйсці за межы Ізраэля. Гэта прарочы погляд на будучую сусветную евангелізацыю, калі Касцёл пашырыцца на ўсе народы, пераадольваючы культурныя і геаграфічныя межы. Пасыланне «па двое» падкрэслівае важнасць супольнасці і ўзаемнай падтрымкі ў апостальскай працы. Ужытае слова «супольнасць» (грэц. κοινωνία) паказвае, што вучні не дзейнічаюць у ізаляцыі, але як браты, якія падтрымліваюць адзін аднаго. Яны ідуць наперад, каб падрыхтаваць шлях для Езуса, для Яго навукі і Яго прысутнасці. Евангелізацыя — гэта не індывідуальная справа, але супольная місія, якая патрабуе супрацоўніцтва, любові і адзінства.
Далей Пан кажа: «Жніво сапраўды вялікае, а работнікаў мала, таму прасіце Гаспадара жніва, каб паслаў работнікаў на жніво сваё» (Лк 10, 2). «Жніво вялікае» — гэта вобраз мноства людзей, якія прагнуць збаўлення і адкрытыя на Божае слова. Жніво не можа чакаць, бо час спеласці кароткі. «Работнікаў мала» — гэта заклік да ўсіх вернікаў усведамляць сваю адказнасць і маліцца за пакліканні. Малітва за работнікаў — першы крок у місіі Касцёла, бо толькі Бог можа паслаць тых, каго Ён выбірае. Гэта напамін, што абвяшчэнне Евангелля — не справа некалькіх асоб, але заданне ўсяго Божага народа. Без Божай ласкі ўсе чалавечыя намаганні будуць марнымі, таму Пан заклікае нас да малітвы, даверу і супрацоўніцтва з Яго воляй.
Пан Езус дае вучням канкрэтныя ўказанні: «Ідзіце, вось Я пасылаю вас, як ягнят сярод ваўкоў. Не бярыце ні машны, ні торбы, ні сандаляў, і ў дарозе нікога не вітайце» (Лк 10, 3–4). Вобраз «ягнят сярод ваўкоў» паказвае на небяспекі, якія чакаюць апосталаў, але таксама падкрэслівае іх поўны давер да Божай абароны. Яны павінны ісці без зброі, без матэрыяльных гарантый, без чалавечых падстраховак. Забарона браць машну, торбу і сандалі сімвалізуе адрачэнне ад усяго лішняга і поўны давер Божаму провіду (грэц. πρόνοια), што азначае Божую апеку і Яго мудрае кіраўніцтва. Не вітаць нікога ў дарозе — гэта заклік да засяроджанасці на місіі, каб нічога не адцягвала ўвагу ад галоўнага. Евангелізацыя патрабуе радыкальнага даверу Богу і адрачэння ад усялякага чалавечага разліку, бо толькі так Божая моц можа праявіцца ў поўні.
Далей Пан вучыць: «У які дом увойдзеце, спачатку кажыце: Спакой гэтаму дому!» (Лк 10, 5). Ужытае ў каментарыях слова «спакой» (гбр. שָׁלוֹם) азначае не проста адсутнасць канфліктаў, але поўню Божай прысутнасці, цэласнасць і дабрабыт. «Сын спакою» — гэта той, хто адкрыты на Божае слова. Вучні павінны прымаць тое, што ім прапануюць, і не пераходзіць з дому ў дом, каб не выглядаць як тыя, хто шукае выгоды. Гэта навука аб пакоры, прастаце і самаадданасці. Місіянер павінен быць незалежным ад матэрыяльных умоў і цалкам сканцэнтраваным на духоўным пасланні.
Святыя Кірыл і Мятод, памяць якіх мы сёння ўшаноўваем, з’яўляюцца жывым увасабленнем гэтых евангельскіх наказаў. Яны нарадзіліся ў Солуні (Тэсалонікі ў Грэцыі) у пабожнай сям’і. Канстанцін, які пазней стаў Кірылам, атрымаў выдатную адукацыю ў Канстанцінопалі і вылучаўся глыбокім інтэлектам. Ён быў вучоным, мовазнаўцам, філосафам, чалавекам вялікай духоўнай глыбіні. Яго брат Мятод таксама меў значны досвед у дзяржаўнай і духоўнай службе. Калі правіцель Маравіі Расціслаў прасіў святароў, якія маглі б абвяшчаць Евангелле на славянскай мове, браты адгукнуліся на гэты заклік. Іх місія была адказам на канкрэтную патрэбу народа — аснова сапраўднай евангелізацыі.
Стварэнне імі славянскага пісьменства — глаголіцы — стала падзеяй гістарычнага значэння. Глаголіца дазволіла перакласці Святое Пісанне, літургічныя тэксты і іншыя важныя творы на мову народа. Гэта адкрыла славянам шлях да глыбейшага разумення Божага слова. Іх праца па інкультурацыі Евангелля паказвае, як важна даносіць Божую праўду ў зразумелай і даступнай форме, паважаючы культуру і мову народаў.
Пасля плённай працы ў Маравіі браты накіраваліся ў Рым, дзе Папа Адрыян ІІ з пашанай прыняў іх і зацвердзіў літургію на славянскай мове. Гэтае рашэнне стала сведчаннем універсальнасці Касцёла, які здольны інтэграваць розныя культуры і мовы ў сваёй літургіі. Святы Кірыл памёр у Рыме ў 869 годзе, а Мятод працягваў місію, нягледзячы на пераслед і цяжкасці. Ён быў пасвечаны на арцыбіскупа Маравіі і Паноніі (сучасная Венгрыя) і нястомна працаваў дзеля распаўсюджвання веры. Яго стойкасць перад абліччам пераследу стала ўзорам мужнасці і вернасці Божаму пакліканню.
Пасля яго смерці славянская літургія была забаронена ў Маравіі, але вучні Кірыла і Мятода працягнулі іх справу ў іншых землях. Спадчына братоў стала асновай развіцця славянскай культуры і хрысціянства. За свае заслугі яны атрымалі тытул «Апосталаў славянаў». Святы Ян Павел ІІ абвясціў іх Апякунамі Еўропы, падкрэсліваючы іх універсальны ўплыў і значэнне для ўсяго хрысціянскага свету.
Заключныя словы Езуса ў сённяшнім Евангеллі падкрэсліваюць сутнасць місіі: «І калі прыйдзеце ў які горад, і прымуць вас, ешце, што вам пададуць. І аздараўляйце ў ім хворых, і кажыце ім: Наблізілася да вас Валадарства Божае» (Лк 10, 8–9). Ужытае ў тэксце слова «сіла» (грэц. δύναμις) паказвае, што Евангелле — гэта не тэорыя, але жывая моц, якая аздараўляе і перамяняе. Абвяшчэнне Валадарства Божага — гэта радасная вестка, якая нясе надзею, супакой і збаўленне.
Сённяшняе свята і Евангелле заклікаюць нас усвядоміць нашае пакліканне. Кожны ахрышчаны — работнік на Божым жніве. Мы пакліканы несці спакой і радасць Евангелля ў свае сем’і, супольнасці, працоўныя месцы. Нам не трэба баяцца, бо Пан пасылае нас, як «ягнят сярод ваўкоў», але Ён жа дае нам сілу і ласку для выканання нашай місіі. Няхай мы з даверам аддадзім сябе ў Яго рукі, памятаючы, што «жніво вялікае, а работнікаў мала», і што кожны з нас можа стаць тым інструментам, праз які Пан Езус дасягне сэрцаў многіх людзей, прыводзячы іх да святла праўды і вечнага жыцця. Няхай прыклад святых Кірыла і Мятода натхняе нас адважна ісці ў свет, абвяшчаючы Добрую Вестку, каб Валадарства Божае пашыралася і прыносіла плён усюды, куды мы ступім.
Разважанне падрыхтаваў кс. кан. д-р Сяргей Сурыновіч