Вясельныя забабоны і прыметы – наступствы малавер’я

79010065Сярод вясельных прымет ёсць свая адмысловая класіфікацыя: прыметы, якія тычацца надвор’я («Вяселле ў добры сонечны дзень — жыццё сумленнае, але беднае»); заручальных пярсцёнкаў («Калі дакрануцца да пярсцёнкаў жаніха і нявесты на вяселлі, значыць, і тваё вяселле хутка адбудзецца»); адзення («Жаніх не павінен бачыць сукенкі нявесты да вяселля — дрэнная прымета»); месяцаў года («Вяселле ў лютым — прадвесціць маладым жыццё ў каханні і згодзе»; у маі («Усё жыццё маецца будзеш»). Іншыя («Больш ўдалымі лічацца шлюбы заключаны пасля поўдня»).

Цікавы акцэнт можна ўбачыць і ў такіх вясельных забабонах: букет жаніха нявеста не павiнна выпускаць з рук на працягу ўсяго дня. У асаблівых выпадках яго можна даць патрымаць жаніху ці маці. Толькі за вясельным сталом дазваляецца паставіць яго перад сабой, а ўвечары варта забраць у спальню. Лічыцца: выпусціш букет і шчасце можа ўзляцець як птушка. Вельмі містычна гучыць і такая прыкмета: нельга прызначаць вяселле на 13 дату месяца.

Пра дарэчнасці вясельных забабонаў мы вырашылі пагаварыць са святаром Яўгенам Заплетнюком, кандыдатам тэалагічных навук, з Тэрнопальскай епархіі.

— Чаму, на Вашу думку, вясельныя забабоны супярэчаць хрысціянскаму сакраманту сужэнства?

— Усе вядомыя забабоны і прыметы супярэчаць не толькі багаслоўскім разуменню сакраманту сужэнства, або хрысціянскаму веравучэнню ў цэлым, але і элементарнаму здароваму сэнсу. Як правіла, яны моцна трымаюцца на чалавечым невуцтве, а значная частка забабонаў яшчэ мае паганскае паходжанне. Хтосьці пачуў, здалёк убачыў, і не ўнікаючы ў сутнасць, нібы гуляючы, захацеў сабе паўтарыць. Заўважце, што любы забабон распаўсюджваецца ўжо як вірус — самастойна, без асаблівых намаганняў. Вядома, што чамусьці добраму людзей трэба шмат вучыць і настаўляць, і вельмі часта нашыя намаганні аказваюцца марнымі. А вось любое глупства людзі размножваюць самі, без указанняў. Спачатку робяць глупства модным, а затым і абавязковым. А чаму? Таму што забабон — гэта грэх. Гэта не толькі інтэлектуальная, але, у першую чаргу, духоўная загана чалавека: гэта адзнака іх малой веры і вельмі слабых адносін з Богам. Чым далей мы будзем адыходзіць ад Касцёла і Бога, тым больш будзем напаўняць сваё жыццё сурагатамі веры і духоўнымі падробкамі. Ужо сама назва гэтага граху — забабоны — кажа, што гэта пустая, марная, дарэмная вера, якой людзі спрабуюць замяніць чыстае і сапраўднае шанаванне Бога, нават калі робяць гэта несвядома або пра Бога нават не думаючы. Таму, доўг кожнага святара часцей нагадваць людзям пра шкоды гэтага граху, а кожнага верніка — вынішчаць забабоны са свайго жыцця, і па меры сваіх сіл — з жыцця сваіх блізкіх. У гэтым, дарэчы, выяўляецца сапраўдная любоў да іх.

— Ці з’яўляюцца гэтыя забабоны актуальнымі ў 21 стагоддзі?

— На вялікі жаль, яны карыстаюцца папулярнасцю. Пра гэта сапраўды жудасна казаць у наш час — час развіцця навукі і ці ледзь не самога росквіту хрысціянства. Аднак, на жаль, у многіх рэгіёнах колькасць існуючых, а галоўнае — беспадстаўных забабонаў, пераважае ўсялякі разумны сэнс. Людзі носяцца з імі як з асаблівай святыняй, у якой бачаць сапраўдную прычыну ўсіх сваіх перамог і паражэнняў. Між іншым, у гэтым заключаецца самая вялікая шкода ад забабонаў. У той час, пакуль людзі акцэнтуюць ўсю ўвагу на знешніх, цалкам бессэнсоўных і пустых рэчах, яны прапускаюць самае галоўнае — сапраўдныя каштоўнасці і патрэбы. Хіба сямейнае шчасце залежыць ад таго, убачыў жаніх нявесту да вянчання, і ці да канца разбіліся на шчасце куфлі ці не? Тым не менш, гэта выдатны спосаб самагіпнозу і ўцёкаў ад рэальнасці. Пройдзе зусім няшмат часу, як нявесты зразумеюць, што нават найлепш арганізаваная вясельная цырымонія не мае ніякага значэння і сама па сабе шчасце ў дом не прыносіць. Часам здаецца, што сёння маладыя пары значна дакладней выбіраюць вясельнага фатографа або найпрыгажэйшую святыню для вянчання, чым адзін аднаго. І гэта сапраўдная наша бяда. Прыметы і забабоны старанна выконваюцца, а кожны другі шлюб усё роўна распадаецца. Чаму так? Ды таму, што людзі не там шукаюць шчасця. Яно зусім у іншым месцы — у храме Божым і з Богам.

— Ці можна спалучаць вясельныя забабоны, якія з’яўляюцца часткай нацыянальных традыцый і светапогляду, з асноўнымі каштоўнасцямі хрысціянства?

Як хрысціяне, мы павінны добра ўсведамляць, што «нельга служыць двум гаспадарам адначасова» (Мф.6: 24). Таму, пры ўсякай магчымасці нам трэба нарэшце пазбаўляцца той паганскай спадчыны, якая толькі ўскладняе нам жыццё. Езус казаў: «Пазнайце праўду, і яна зробіць вас свабоднымі» (Ян. 08:32) У кантэксце нашай размовы скажу, што Праўда Хрыстова робіць чалавека свабодным не толькі ад грахоў, але ад непатрэбных, шкодных забабонаў.

Для шчаслівага сямейнага жыцця важна цнатлівасць, вернасць, давер адзін аднаму, гатоўнасць дараваць і прымаць погляд свайго шлюбнага партнёра, уменне ісці на кампрамісы і разам духоўна і інтэлектуальна развівацца. А тое, хто стаў першым на ручнік, задзьмуў свечкі або якое надвор’е было ў дзень вяселля — не мае ніякага значэння. Па меншай меры, для разумных людзей, якімі і павінны быць усё хрысціяне.

Таксама мы вырашылі высветліць, што думаюць пра старыя вясельныя забабоны сучасныя нявесты.
«Абранніцай я была два гады таму. Гэта было выдатна. Падрыхтоўка да вяселля працягвалася спакойна. Я мела дастаткова часу, каб прадумаць усе дэталі. Зараз, успамінаючы працэс арганізацыі нашага вяселля, я не магу ўспомніць, каб былі нейкія асаблівыя прыметы або забабоны, якія мелі значэнне ў працэсе святкавання. Жанчына, якая рабіла мне прычоску, казала што ёсць такі забабон: накінуць ніз сукенкі, падол, на ногі жаніху, калі будзем чытаць клятву на Евангеллі, гэта каб не ўцёк …, але я добра бегаю, калі што — даганю. І ўвогуле, усім, хто рыхтуецца да вяселля, я б раіла думаць пра тое, як зрабіць гэты дзень асаблівым для сябе і свайго жаніха / нявесты і не думаць аб забабонах, прыметах, а атрымліваць асалоду, бо вяселле — гэта дзень нараджэння сям’і, і калі каханне шчырае, цярплівае, ахвярнае і аддадзенае, то што можа перашкодзіць шчасцю? », — распавядае Ірына Кітура.

«Да забабонаў ставілася абыякава — рабіла ўсё, як марыла, не думаючы аб тым, што парушаю чыесьці ўяўленні аб тым, як усё павінна быць. Адзінае – не паказвала сукенку любімаму да дня вяселля. На маю думку, ніякія забабоны не могуць стаць перашкодай, калі каханне сапраўднае і ўзаемнае», — адзначае Марыя Верлінская.

Затое Ганна Гумянюк кажа: «У нас з мужам не было стандартнага вяселля з усімі гуляннямі-выкупамі. Асабіста я ўсяго гэтага не люблю, муж таксама не асаблівы аматар самадзейнасці, таму вырашылі зрабіць усё даволі сціпла і проста: абвянчаліся і разам з роднымі і бацькамі святочна павячэралі. Гэта было нечым новым для маіх родных. Некаторыя са сваякоў ёйкалі і перасцерагалі нас, бо ўва што толькі нашыя людзі не вераць. Мы бралі шлюб у маі. Што было?! «Не дурыцеся яшчэ, пачакайце, бо як выйдзеш замуж у маі, будзеце дрэнна жыць, муж будзе здраджваць», — запэўнівалі мяне. А яшчэ, ёсць абрад, калі падчас шлюбу святар чытае малітвы над нявестай. Перад тым маці жаніха павінна апрануць мне на галаву белую хустку. Пасля даведалася, што мы «няправільна» ўсё зрабілі: маці майго мужа — удава, і за навучаннямі людзей, трэба было, каб нехта іншы завязаў мне хустку, бо дрэнная прымета. У мяне не было белай пышнай сукенкі і фаты, а простая вышытая сукенка, у мужа – белая кашуля. Адзенне на вяселле мы выбіралі і куплялі разам. За што нас таксама папракалі: «Так нельга: мужчына не павінен бачыць сукенкі да вяселля. А якая ж ты нявеста без фаты?». Аднак усе гэтыя забабоны і прыметы мне здаюцца смешнымі. Я ў іх не веру і проста не магу верыць. Я хрысціянка і ведаю, што на ўсё Божая воля, і ніякі май і ўсе астатнія прыметы не перашкодзяць дабраславенню для нашай сям’і».

Не забывайце, што прымет вельмі шмат і выканаць іх усе проста немагчыма. Памятайце, самая вясельная прымета — калі вочы нявесты і жаніха ззяюць ціхім агнём шчасця, калі яны з любоўю глядзяць адзін на аднаго, і ўсё вакол азараецца цёплым святлом любові, гэта — на шчасце, і ніякія прыметы не павінны быць таму перашкодай.

grodnensis.by

для друку для друку