Ад опернай сцэны да манаскага жыцця. Сведчанне с. Мірыям

s-miryam

с. Мірыям.

«Я думала, што музыка – гэта маё жыццёвае пакліканне. Але была адкрыта для таго, каб выканаць волю Божую». Сястра Мірыям, кармэлітка з Тромсё ў Паўночнай Нарвегіі, распавядае, як пакінула сваю карʼеру на опернай сцэне, каб акунуцца ў цішыню і сузіранне.

Перш чым я ўбачыў сястру, я яе пачуў. Яна спявала разам з кармэліткаю падчас св. Імшы. Удзельнікам Літургіі было яе не відаць. Песню спявалі таксама вернікі ў царкве. Адзін голас адрозніваўся ад іншых: чысты, лірычнае мецца-сапрана. «Так можа спяваць толькі той, хто не толькі быў надзелены ад прыроды прыгожым голасам, але і добра над ім папрацаваў», – падумаў я.

Пазней я даведаўся, што гэты чалавек мае імя Мірыям. Гэта сястра, якая была опернай спявачкай у Астраве, у Чэхіі. Яна пакінула сваю карʼеру і паступіла ў Кармель.

Рабінзонка

Сястра Мірыям, у свецкім жыцці Рэната Колек, нарадзілася ў польскай сямʼі ў Карвіне. Яе бацька, шахцёр, працаваў у мясцовай шахце. Маці была родам з польскага Цешына. Менавіта там, у Польшчы, яна ўпершыню ўбачыла манашак. У камуністычнай Чэхаславакіі яны не маглі легальна працаваць. Ужо пазней яна зразумела, што пажылыя дамы з экзатычнымі вэлюм на галаве, якіх яна часам бачыла ў сваім парафіяльным храме, былі сёстрамі, якія былі вымушаныя заставацца ў адным з манастыроў у Судэтах.

Як успамінае сястра Мірыям, яна выхоўвалася ў веруючай сямʼі, але без асаблівай пабожнасці. Наведванне ўрокаў рэлігіі ў школе лічылася дэфектам належнай грамадзянскай пазіцыі. Камуністычны рэжым у Чэхаславакіі вылучаўся антыклерыкалізмам і жорсткай барацьбой з каталіцкай царквой.

Сітуацыя крыху змянілася ў 1968-1969 гадах, але, зноў жа, магчымасць рэлігійнай практыкі была значна абмежаваная. Вось чаму такое вялікае ўражанне на Рэнату зрабіў удзел у святкаванні Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Кальварыі. Для Рэнаты гэта быў першы досвед публічнага прызнання веры.

Яна любіла спяваць з дзяцінства. Таксама навучылася граць на фартэпіяна. Падчас вучобы ў школе з польскай мовай навучання ў Арлове спявала ў жаночай групе, якая была папулярнай па абодва бакі Вользе, мела запісы на чэшскім радыё і тэлебачанні ў Астраве. У 1977годзе Рэната перамагла на фестывалі польскай песні ў Карвіне.

«Я не перастала хадзіць у царкву, таму што так была выхавана, гэта была справа, якая не абмяркоўвалася і я не бунтавала супраць яе, – прызнаецца сястра. – Ува мне было шмат страху Божага: не так страху асуджэння, як страху абразіць Бога. Можна сказаць, што паміж мной і Госпадам Богам была асабістая сувязь».

Аля дала прыклад

Рэната вельмі хацела вучыцца ў Польшчы, але не магла выбраць навучальную ўстанову. Гэтую справу вырашала Міністэрства ў Празе. Рэната, якая была стараннай вучаніцай і мела вельмі добры атэстат, пагадзілася вучыцца на фармакалогіі, але ў рэшце рэшт апынулася на факультэце металургіі ў Горна-металургічнай акадэміі ў Кракаве. Гэта быў 1978 год, калі Папам Рымскім быў абраны паляк, а ўзровень свабоды ў Польшчы быў непараўнальны з «нармалізацыяй», якую ў Чэхаславакіі пасля 1968 увёў Густаў Гусак. Я шмат ездзіла тады дамоў і памятаю вялікія плакаты з лозунгам «Se Sovětským Svazem na věčné časy a nikdy jinak» ( «Навекі з Савецкім Саюзам і ніколі інакш»).

У Польшчы дыхалася інакш. Перш за ўсё, была музыка: опера, філармонія, канцэрты. Таму навучанне ў Кракаве набірала сэнсу, нават калі трэба было вывучаць працэс разліўкі сталі.

Разам з Рэнатай у пакоі інтэрната жыла Аля Завіша, дзяўчына з Прыкарпацця, якая актыўна ўдзельнічала ў руху «Святло-Жыццё». На другі год Аля паступіла ў Кармэлю ў Эльблонг. Рэната прыняла рашэнне сяброўкі, але гэты прыклад тады яе не закрануў. Яе паглынала музыка. Яна паступіла на вакальны факультэт музычнай школы II ступені ў Кракаве, які скончыла паралельна са сваім навучаннем у Акадэміі. У 1983 годзе атрымала дыплом інжынера-металурга па спецыяльнасці «цеплатэхніка і будаўніцтва даменных печаў», а таксама стала дыпламаванай спявачкай, якая хацела працягваць сваё развіццё ў гэтым кірунку. З Польшчы яна прывезла маленькі крыжык, з тых, што святы Ян Павел II падараваў падчас сустрэчы з моладдзю ў чэрвені 1979 года: «Я нашу яго да гэтага часу, гэта мой манаскі крыж».

Толькі пагадзілася

Па вяртанні ў Чэхаславакію Рэната не стала працаваць па спецыяльнасці сталявара, а пачала карʼеру ў оперным тэатры ў Астраве. Тутэйшая трупа мела добрую рэпутацыяй ў Чэхаславакіі, а Рэната была шчаслівай і ўпэўненай, што нарэшце робіць тое, што ўмее лепш за ўсё за ўсё, і любіць.

«Невядома, як бы склаўся мой лёс, калі б я не сустрэла ст. Браніслава, – распавядае с. Мірыям. – Я трапіла да яго дзякуючы сёстрам кармэліткам, з якімі пазнаёмілася, калі наведвала Алю (у манастыры – с. Браніслава). Ад сясцёр я атрымала кармеліцкі скапулярый і наведала у Кракаве езуіта а. Браніслава Макшыцкага. Ён быў тады духоўнікам многіх кармэлітак». У далейшым ён стаў таксама духоўным кіраўніком Рэнаты.

«Але тады я яшчэ не зрабіла канчатковага выбару. Я і ў далейшым лічыла, што музыка гэта маё жыццёвае пакліканне. Але была адкрыта, каб выканаць волю Божую. Не адразу атрымліваеш тое, што хочацца. Часам даводзіцца ісці абыходным шляхам. Так было ў маім жыцці. Бог гаварыў да мяне праз сітуацыі, праз людзей, паказваў мне магчымасці. Тут я магла б дасягнуць чагосьці, тут зʼявіўся шанец, але за гэтым адразу ж зʼявіўся іншы сігнал, здароўе стала падводзіць, паглыбілася туга па глыбокім духоўным жыццём», – распавядае далей с. Мірыям.

Рашэнне было прынятыя 8 жніўня 1986 падчас індывідуальных рэкалекцыі. Яна выбрала Кармэль у Ісландыі, дзе ў той час знаходзілася сястра Браніслава, з якой Рэната перапісвалася. «Чаму менавіта гэтае месца?» – пытаюся я. «Гэта цяжка растлумачыць рацыянальна. У гэтым выбары таксама таямніца паміж сэрцам чалавека і сэрцам Бога. Прыходзіць думка, і чалавек проста ведае, што гэта яно», – адказвае манашка.

«8 жніўня 1986 Вы вырашылі, што будзеце кармэліткаю ў Ісландыі?» – спрабую я высветліць матывы гэтага рашэння. «Я нічога не вырашала, – пярэчыць яна. – Я толькі пагадзілася на тое, што было доўгім працэсам распазнання запрашэння Бога. Гэтая згода не абавязкова павінна адпавядаць маёй чалавечай прыродзе, гэта была згода ў сферы духу. Гэта быў доўгі працэс распазнавання розных імпульсаў, якія Гасподзь Бог пасылаў мне», – сцвярджае с. Мірыям. «І Вы пагадзіліся?» – пытаюся я. «Я не магла адмовіць Госпаду».

Уцёкі

Яна ведала, што хоча ўступіць у манастыр у Ісландыі. Аднак у камуністычнай Чэхаславакіі нават проста выехаць за мяжу было нялёгка, а ўжо казаць аб уступленні ў манастыр увогуле не атрымоўвалася! У яе нават не было валютнага рахунку, без якога не выдалі б пашпарты на Захад. Затым прыйшла дапамога ад дзядзькі, які жыў у ФРГ. Ён даслаў замежную валюту і запрашэння. Рашэнне яна павінна была прыняць сама. Пакідала краіну, сямʼю, сяброў, оперу, дзе ўжо павінны быць сольныя выступы і праслухоўвання ў Браціславе і Празе… Таксама былі іншыя перажыванні. На таемных малітоўных сходах у Чэскай Чашына яна сустрэла мужчыну, які, здавалася, быў тым, на якога чакала. Аднак рашэнне не змяніла. Пра свае планы Рэната распавяла толькі маці. Бацька даведаўся ўжо пасля і доўга не мог змірыцца з выбарам дачкі.

Рэната выехала ў Нямеччыну на некалькі дзён, але ў Чэхаславакію ўжо не вярнулася. Дзядзька дапамог ёй атрымаць ісландская візу і фінансаваў паездку ў Рэйкʼявік. Да Кармэлю ў Хафнарфйардуры Рэната ўступіла 25 жніўня 1988 г., напярэдадні свята Божай Маці Чэнстахоўскай. У студзені 1990 г. склала там першыя шлюбы, а ў пачатку верасня 1990 года прыбыла ў Тромсё, дзе знаходзіцца да гэтага часу. Там жа 20 кастрычніка 1992 г. склала вечныя шлюбы.

Гэта ўсё было няпроста. Трэба было вывучыць нарвежскую мову і адаптавацца да суровай арктычнай прыроды. Аднак з музыкай яна не страціла кантакту. У Кармэль стала арганістка і кіравала хорам. Сястра Мірыям склала шмат песень, таксама і вельмі папулярную сярод маладых каталікоў Нарвегіі «Госпадзе, да каго мы пойдзем». У Ісландыі разам з кармэліткаю запісала дзве касеты, а ў Кармэль у Трамсё – тры кампакт-дыскі. На іх запісаныя калядкі з усяго свету, выкананыя на нарвежскай мове. Гэтыя дыскі сталі бэстсэлерам у Нарвегіі. Яны прадаваліся лепш, чым запісы рок-зорак. Аднак сутнасць яе пакліканне сёння – жыццё напоўненае малітвай і любоўю, а не музыка. У рэшце рэшт,у яе не так шмат часу, каб яе слухаць.

«А музыка? Яна, несумненна, выдатная і дае цудоўныя адчуванні, можа быць крыніцай натхнення, падымаць дух да Бога – яна суправаджала мяне яшчэ з самага дзяцінства. Але яна, як і ўсе, у канчатковым рахунку, бляднее, калі мы паглыбляемся ў свет Духа», – лічыць с. Мірыям.

wiara.pl

для друку для друку